top of page

Soner ZORLUOĞLU

9 Kas
2 dakikada okunur

Yönetici performansı nasıl ödüllendirilmeli?


Soner ZORLUOĞLU

Bir şirketin başarısında doğru yöneticilerle çalışmanın payı büyük. İyi bir yönetici, yalnızca mevcut işleri takip etmez; ekibini geliştirir, kaynakları doğru kullanır ve şirketi geleceğe hazırlar.


Peki, bu başarı nasıl ölçülmeli? Bir yöneticinin performansı değerlendirilirken yalnızca yıl sonunda elde edilen ciroya ya da kâra bakmak yeterli mi?


Bence şirketlerin üzerinde daha fazla düşünmesi gereken konulardan biri bu. Çünkü yöneticiyi hangi sonuç için ödüllendirirseniz, dikkatini de büyük ölçüde o sonuca yöneltirsiniz.


Sadece satış artışına bağlı bir prim sistemi düşünelim. Yönetici yıl sonunda hedefi yakalamak için yüksek indirimler verebilir, ödeme vadelerini uzatabilir ya da şirketin kârlılığını ikinci plana atabilir. Rakamlar yıl sonunda başarılı görünebilir. Fakat bir sonraki yıl tahsilat sorunlarıyla ve düşük kâr marjıyla karşılaşabilirsiniz.


Bu durumda satış hedefi gerçekleşmiş olur, ama şirket gerçekten güçlenmiş midir?


Benzer bir tablo maliyet yönetiminde de ortaya çıkabilir. Eğitimden, teknolojiden veya marka iletişiminden yapılan kesintiler kısa vadede giderleri azaltabilir. Ancak şirketin geleceği için gerekli yatırımlar sürekli erteleniyorsa, bugün elde edilen tasarruf yarının kaybına dönüşebilir.


Bu nedenle üst yönetimin performansı tek bir rakamla değerlendirilmemeli. Finansal sonuçlar elbette önemli; fakat bu sonuçlara nasıl ulaşıldığı ve elde edilen başarının ne kadar sürdürülebilir olduğu da en az sonuç kadar önemli.


Bir yönetici şirketin kârlılığını artırırken nitelikli çalışanların kurumda kalmasını sağlayabiliyor mu? Müşteri ilişkilerini güçlendiriyor mu? Şirketin itibarını koruyor, geleceğe yönelik yatırımlarını doğru planlıyor mu? Kendisinden sonra da çalışabilecek bir ekip ve düzen kuruyor mu?


Bunlar kolay ölçülecek konular değil. Fakat ölçülmesi zor diye değerlendirme dışında bırakıldıklarında, şirket açısından en değerli katkılardan bazıları da görünmez hâle geliyor.


Öte yandan her başarıyı ya da başarısızlığı yalnızca yöneticinin performansıyla açıklamak da doğru değil. Bazen bir sektörde talep genel olarak yükselir ve şirketler büyür. Bazen de ekonomik koşullar nedeniyle en iyi yönetilen işletmeler bile zor bir dönemden geçer.


Bu yüzden şirketin kendi sonuçlarına bakarken faaliyet gösterdiği sektörün şartlarını da dikkate almak gerekir. Önemli olan, yöneticinin içinde bulunduğu koşullarda şirketi nasıl yönettiğini ve benzer işletmelere göre nasıl bir sonuç ortaya koyduğunu görebilmektir.


Burada yönetim kuruluna da önemli bir sorumluluk düşüyor. Üst düzey yöneticilerin ücretleri ve primleri belirlenirken hangi hedeflerin esas alındığı, bu hedeflerin nasıl ölçüldüğü ve kararın kimler tarafından verildiği açık olmalı. Büyük şirketlerde bu sürecin bağımsız değerlendirmelere de yer verilerek yürütülmesi, hem yöneticiler hem de hissedarlar açısından güven sağlar.


Şeffaflık, yalnızca rakamların açıklanmasından ibaret değildir. O rakamların hangi performansın karşılığı olduğunun da anlaşılabilmesidir.


Başarılı bir yöneticinin iyi kazanması kadar doğal bir şey yok. Şirketine değer katan, ekibini büyüten ve sorumluluk üstlenen insanların bunun karşılığını alması gerekir. Fakat ödüllendirme sistemi kurulurken şirketin bugünüyle geleceği arasındaki denge korunmalı.


Çünkü bir yöneticinin başarısı, görevde olduğu dönemde ulaştığı rakamlarla birlikte, geride bıraktığı kurumun gücüyle de ölçülür.

 
 
 

Yorumlar


bottom of page